Verilerin İçinde Kaybolup Gerçeği GörememekGünümüz dünyasında neredeyse her şey ölçülüyor, tablolaştırılıyor, grafikleniyor, dashboard’lara dökülüyor. KPI’lar, OKR’ler, NPS skorları, churn rate, CAC/LTV oranları, A/B test sonuçları… Veriler hiç bu kadar bol, erişilebilir ve renkli olmamıştı.Peki neden hâlâ bu kadar çok şirket yanlış stratejiye saplanıyor, neden yöneticiler “ama veriler bunu gösteriyor” dedikten altı ay sonra “nasıl oldu da göremedik?” diye şaşırıyor?İşte tam burada analitik körlük devreye giriyor.Analitik körlük; veriye boğulmuşken asıl önemli olanı, bağlamı, anomalinin anlamını, sessiz çığlıkları ve “burada bir tuhaflık var” hissini fark edememe halidir. Görsel olarak görünmez goril deneyine çok benzer: ekranda basketbol topu paslaşan insanları izlerken koca bir goril sahnenin ortasından geçer ve %50’den fazla insan bunu hiç fark etmez. Çünkü zihin, odaklandığı göreve kilitlenmiştir. Analitik körlük de tam olarak budur: metrikler paslaşırken asıl goril önümüzden geçip gitmektedir.Günlük Hayattan ve İş Dünyasından Bazı Kör Noktalar
- Aylık aktif kullanıcı sayısı son 18 aydır %4–7 arasında düzenli büyüyor → “Harika gidiyoruz!”
Gerçek: Organik büyüme sıfırlandı, bütün artış paralı acquisition’dan geliyor ve LTV/CAC oranı 1.1’e düştü. Goril çoktan sahnede dans ediyor ama dashboard yeşil olduğu için kimse bakmıyor. - Net Promoter Score 42’den 38’e geriledi → “Küçük bir dalgalanma, önemli değil.”
Gerçek: Son üç çeyrektir sadece “çok memnun” diyenlerin oranı düşüyor, “pasif”ler “detractor”a kayıyor. Churn önümüzdeki 90 günde patlayacak ama skor hâlâ “ortalama” bandında olduğu için acele edilmiyor. - Web sitesi dönüşüm oranı %2,1 → sektör ortalamasının üstünde → “Her şey yolunda.”