Emanet ve Korkunun Ontolojisi

İnsan, varoluşunun en erken anından itibaren bir yanılsamaya tutunur: “benim” sözcüğünü nesnelere, ilişkilere, hatta kendi bedenine ve anılarına yapıştırır. Oysa fenomenolojik bir bakış, bu yapıştırmanın ontolojik bir temeli olmadığını hemen açığa vurur. Sahip olunan hiçbir şey, özünde sahip olunmuş değildir; her şey, yalnızca bir süreliğine bize emanet edilmiştir.Stoacıların diline dönersek: Epiktetos’un ünlü ayrımını hatırlayalım — τὰ ἐφ’ ἡμῖν (bizim elimizde olanlar) ile τὰ οὐκ ἐφ’ ἡμῖν (bizim elimizde olmayanlar). Servet, şöhret, sağlık, sevdiklerimiz, hatta yarın sabah uyanacağımızdan emin olduğumuz bedenimiz bile ikinci kategoriye aittir. Onları “benim” diye nitelemek, akıl dışı bir prolēpsis (ön-kavram) hatasıdır; çünkü onların varoluşu bizim irademizin sınırlarının dışındadır. Kaybetme korkusu tam da bu kategorik karışıklıktan doğar: biz-olmayan bir şeyi biz-miş gibi sahiplenir, sonra da onun yitip gitme ihtimalini kendi varlığımızın yitimi gibi algılarız.
Budist bakış açısı bu yanılsamayı daha radikal bir biçimde deşer. Anicca (geçicilik) ve anattā (ben-olmayan) ilkeleri, “benim” iddiasının ontolojik zeminsizliğini doğrudan ifşa eder. Her olgu,

Dünya Neden Adaletsiz?

Dünya adaletsiz mi? Evet, ama suç sadece zalimlerde mi? Kısmen. Asıl mesele, kötülüğün değil, sessizliğin ve kayıtsızlığın gölgesinde yatıyor. Adaleti sağlamak zor mu? Hakikati görmek, doğru yolu bulmak ne kadar güç olabilir? Toplumda bu yolu aydınlatacak cesur yürekler, inkılapçılar yok mu? Elbette var. Herkes onların varlığını biliyor. Sorun, bu iyi insanların azlığında değil, kalabalıkların kendi önlerine koyduğu engelde.

İnsanlar haklarını aramıyor. Tarihin akışını değiştirecek düşünceler, düşünürler, iyi kalpler mevcut. Ama onları durduran ne? Cehalet. İnsanlar hak aramak yerine gözlerini kapatmayı seçiyor. Bilmek istemiyorlar, çünkü bilmekten korkuyorlar. Bu korkunun kaynağı ise zalimler. Ancak zalimden korkan, zalim kadar suçludur. Kötülüğün asıl besin kaynağı, haklarını aramayan, bilmekten kaçan insanlardır. Cehalet, sadece bireyi değil,